احکام اعتکاف_گاه نویس طلبگی

دو نکته مهم:

الف. اعتكاف، عملى مستحب است و با نذر، قسم، عهد و اجاره (انجام دادن آن به نیابت از شخصی دیگر)، واجب می شود (به لحاظ اين كه عمل به نذر، قسم، عهد و اجاره واجب است)؛ امّا اعتكافِ زن اگر با حقّ شوهر منافات داشته باشد، همچنين اعتكاف فرزند در صورتى كه موجب اذيّت پدر و مادر گردد، حرام می باشد.
ب. هرچند اصل اعتکاف، مستحب است و شخص معتکف می تواند در روز اوّل و دوم تا قبل از مغرب، از ادامه آن صرف نظر كند و اعتكاف را قطع نماید؛ ولی اگر روز دوّم را تا مغرب به قصد اعتكاف در مسجد توقّف نمود، اعتكاف روز سوّم بر شخص واجب می شود. و یا اگر به مدّت پنج روز در اعتكاف ماند، اعتكاف روز ششم واجب می گردد.

شرايط صحت اعتكاف

1. ایمان
2. عقل
3. قصد قربت؛ پس اگر از روى ريا اعتكاف كند، يا قسمتى از آن را ريايى انجام دهد، باطل می شود.
4. نيّت اعتكاف و توقّف در مسجد قبل از طلوع فجر (قبل از اذان صبح) تا مغرب روز سوّم؛ و این که تعيين كند كه اعتكافش واجب است (كه با نذر يا غير آن واجب شده) و يا مستحبّ.
5. روزه گرفتن در ايّام اعتكاف.
6. اعتكاف كمتر از سه روز نباشد؛ ولى زيادتر از سه روز مانعى ندارد؛ هرچند مقدار زيادتر، يک روز، يا نصف روز باشد. پس اگر كمتر از سه روز نيّت كنند، اعتكاف باطل است.
7. در مسجد جامع باشد.
8. روزهاى اعتكاف را بايد به طور مستمرّ در مسجد توقّف كنند و نبايد از مسجد خارج شوند، مگر براى كارى ضرورى؛ آن هم اگر طولانى شود به طورى كه صورت اعتكاف بهم بخورد، اعتكاف باطل می شود.

محرّمات اعتكاف

1. انجام رفتارهای شهوانی حتی نسبت به همسر؛ مثل لمس كردن و بوسيدن از روى شهوت، ولى نگاه التذاذى به همسر حرام نيست، هر چند احتياط آن است كه از آن اجتناب شود.
2. بو كردن عطر و گیاهان و گل هاى خوشبو؛ اگر با لذّت باشد.
3. خريد و فروش؛ ولى اگر براى غذا و نيازهاى روزانه ناچار باشد و نتواند كسى را وكيل در خريد كند، می تواند به مقدار نیاز، خريد كند و حرام نيست.
4. بحث و جدال در مسائل دنيوى، دينى و علمى، در صورتى كه به قصد اظهار فضل و به منظور غلبه بر مخاطب باشد؛ ولى چنانچه به قصد اثبات حق و اظهار مطلب علمى باشد، مانعى ندارد.

مبطلات اعتكاف

1. تمام چيزهايى كه روزه را باطل می كند، اگر در روز واقع شود، اعتكاف را باطل می كند؛ زیرا شرط صحت اعتكاف، روزه است و هرگاه روزه باطل شد، اعتكاف نيز قهراً باطل می شود.
2. آميزش و همبستری؛ چه در روز واقع شود و چه در شب.
3. بنابر احتياط [واجب]، ارتكاب ساير محرماتِ اعتکاف نيز موجب بطلان اعتكاف می شود. امّا چنانچه سهواً مرتكب يكى از محرّمات اعتكاف شدند، اعتكاف باطل نمی شود؛ مگر آميزش كه اگر سهواً نيز انجام شود، اعتكاف باطل مى شود.
ضمناً، چنانچه اعتكاف را به يكى از مبطلات باطل كردند، در صورتى كه آن اعتكاف واجب بوده، واجب است آن را قضا كنند. همچنين در صورتى كه مستحب بوده، ولى بعد از دو روز اوّل آن را باطل كنند؛ امّا اگر اعتكاف، اعتكاف مستحب بوده و در دو روز اوّل آن را باطل كردند، قضا ندارد.

كفّاره باطل كردن اعتكاف

اگر کسی اعتكاف واجب را با آميزش باطل كند، كفّاره بر او واجب می شود؛ و كفّاره باطل كردن اعتكاف، مثل كفّاره باطل كردن روزه ماه رمضان است. امّا اگر آن را با ارتكاب ساير محرّمات باطل كند، بنابر احتياط مستحبّ، كفّاره دارد و كفّاره آن نيز مثل كفّاره باطل كردن روزه در غیر ماه رمضان است.